علم طب و ب‍‍یمارستانهاى اسلامى

وقتى طب از دست‏سریانى‏ها به دست مسلمین افتاد تحقیق و مطالعه در آن‏جنبه جدى‏تر و دقیقتر گرفت.بجاى رساله‏هاى کوتاه علمى که معمول‏سریانیها بود،دائرة المعارفهاى جامع طبى بوسیله مسلمین تالیف شد.

تحقیقات تجربى و مطالعات بالینى هم البته از نظر دور نماند.مخصوصا دربیماریهاى منطقه‏یى و محلى تحقیقات مسلمین-و علماء قلمرو اسلام‏اهمیت‏یافت.در واقع،تحقیقات علماء یهود و نصارى و حتى صابئین هم‏که در دار الاسلام انجام مى‏یافت‏به تشویق و هدایت مسلمین بود.

قدیمترین رساله‏یى که در باب چشم پزشکى هم اکنون در دست است‏رساله‏یى است از آن حنین بن اسحق.کثرت و شیوع انواع بیماریهاى چشم‏در مناطق واقع در قلمرو اسلام البته سبب عمده بود در جلب توجه اطباءاسلام به چشم پزشکى و علوم وابسته بدان.در باب تاریخ چشم پزشکى‏مسلمین هیرشبرگ آلمانى ⁽¹⁾ رساله جامعى دارد که حاکى است از اهمیت‏کارهاى مسلمین درین باب.یک چشم پزشک جراح در عهد ملکشاه‏سلجوقى شهرت یافت‏به نام ابو روح محمد بن منصور که‏«زرین دست‏»خوانده مى‏شد و کتاب فارسى او نور العیون کتابى جامع و قابل توجه بود درین رشته از طب ⁽²⁾ . چشم پزشکان اسلام در جراحى چشم‏پیشرفتهایى قابل توجه پیدا کردند.در بین آنها کسانى بودند که آب آوردگى‏چشم مردى را هم که یک چشم بیشتر نداشت‏با اطمینان تمام عمل‏مى‏کردند.در سایر رشته‏هاى طب هم مسلمین کارهاى ابتکارى انجام‏داده‏اند.قدیمترین ملاحظات بالینى براى تشخیص و بیان تفاوت بین‏آبله و سرخک( الجدرى و الحصبه) رساله‏یى است که محمد بن زکریاى‏رازى درین باب نوشته است.پیش از وى هیچ طبیبى-یونانى یااسلامى-به این نکته‏ها Rhazes خوانده مى‏شود-طبیب و حکیم ایرانى است که در طب وکیمیا هر دو برنخورده بود.رازى-که نزد اروپائیها دست داشته است و اخبار و آثار او حاکى است از علاقه به‏معرفت تجربى.مى‏گویند وقتى خواست در بغداد بیمارستان بسازدقطعه‏هاى گوشت در محله‏هاى مختلف شهر آویخت و جایى که کمتر درگوشت آثار عفونت پدید آمده بود آنجا بیمارستان ساخت. ⁽³⁾ کتاب حاوى اوبزرگترین و جامعترین کتابى است که در قدیم یک طبیب توانسته است‏بوجودبیاورد و در واقع یک دائرة المعارف بزرگ طبى است‏شامل اقوال وتحقیقات اطباء یونانى،سریانى،ایرانى،هندى و عرب،بعلاوه تجارب‏شخصى در باب بیماریهاى مختلف.ترجمه لاتین آن جزو کتب درسى‏طب بوده است و کثرت چاپهاى آن حاکى است از تداول و نفوذ کتاب.

بقیه در ادامه مطلب...

یک دائرة المعارف طبى دیگر که بوسیله مسلمین تالیف شد عبارت بود ازکامل الصناعه مجوسى-على بن عباس اهوازى-که طب ملکى هم‏خوانده مى‏شود-به نام ملک دیلمى عضد الدوله.اثر مجوسى که درقرون وسطى وى را Haly Abbas مى‏خوانده‏اند در اروپا شهرت‏بسیار یافت و نزدیک پنج قرن مرجع مهم طب بود در مدارس اروپا.

تاثیر مجوسى در پیشرفت طب قابل ملاحظه بود و توضیحى که از سیستم‏عروق شعریه کرده بود از جهت تاریخ علم، اهمیت‏بسیار دارد.اما عظیمترین اثر علمى در طب اسلامى قانون ابن سینا بود که نیز دائرة المعارف‏طبى است و نویسنده در آن اقوال اطباء یونانى،هندى،و ایرانى را درانواع معالجات و در مسائل مربوط به تدبیر الماکول بیان مى‏داردچنانکه از تجارب شخصى هم مواد بسیار به آن مجموعه مى‏افزاید و بساکه اقوال یونانیها را نقد مى‏کند و مخصوصا از خود بعضى معالجات‏خاص درباره امراض بیان مى‏کند که حتى امروز نیز جالب است ⁽⁴⁾ ترجمه لاتینى آن نیز در اروپا مکرر چاپ شده و آنجا در مدتى مدیدتر وطولانیتر از هر کتاب دیگر بمنزله انجیل مقدسى براى اطباء تلقى شد-چنانکه در قرن شانزدهم بیش از بیست چاپ از آن وجود داشت.

اطباى اسلامى اندلس هم در پیشرفت طب سهم بزرگى داشته‏اند.

ابن رشد حکیم معروف بود که نشان داد یک تن دو بار آبله نمى‏گیرد.چنانکه‏ابن الخطیب اندلسى(متوفى‏776)مشهور به لسان الدین که مخصوصانزد مسلمین به عنوان ادیب و شاعر و مورخ شهرت دارد و در تاریخ‏غرناطه و احوال امراء و ادباء اندلس تالیفاتش مشهورست و در طب‏نیز تبحر داشت،در دوره طاعونى که اروپا و آسیا معروض این مرگ‏سیاه ( BlackDeath) موحش شده بود در رساله طاعون خویش نشان‏داد ⁽⁵⁾ که این بیمارى واگیرست و در اثبات سرایت آن براى اقناع‏مخالفان نوشت‏سارى بودن این بیمارى ازینجا معلوم مى‏شود که هر کس‏درین ماجرا با بیمار ارتباط مى‏یابد بدان دچار مى‏شود و هر کس با اوتماس ندارد مصون مى‏ماند چنانکه نیز از راه لباس،ظرف،گوشواره هم‏بیمارى از یکى به دیگرى منتقل مى‏شود.ابن النفیس دمشقى(متوفى‏687)که او را ابن ابى الحزم نیز مى‏خوانند حرکت‏خون را در ریه بیان‏کرد و بدینگونه قرنها قبل از سروتیوس اسپانیائى که او را کاشف واقعى‏دوران دم مى‏دانند وى به این نکته پى برد.در جراحى نیز کارهاى‏مسلمین جالب بود و تا حدى ابتکارى.ابو القاسم الزهراوى که در قرون وسطى نزد اروپائیها Albucacis خوانده مى‏شد چندین اسباب‏مهم در جراحى توصیف یا اختراع کرد که شرح آنها در کتاب التصریف‏وى آمده است.در قرن دوازدهم میلادى،طرز جراحى مسلمین بقدرى‏نسبت‏بشیوه کار رایج در نزد فرنگى‏ها کامل بوده است که اطباء عرب‏چنانکه اسامة بن منقذ یک جا از قول یک طبیب مسیحى عرب نقل مى‏کند ⁽⁶⁾ شیوه جراحى آنها را نوعى قصابى وحشیانه تلقى مى‏کردند.

مسلمین در بعضى رشته‏هاى طب تحقیقاتى کردند که بى‏سابقه‏بود چنانکه درباره جذام ظاهرا اولین تحقیقات بوسیله آنها شد،فرق بین‏آبله و سرخک را اول بار آنها ملتفت‏شدند،درباره مامائى و قابلگى‏خیلى بیش از یونانیها مطالعه کردند. همچنین در استعمال بعضى ادویه،و پاره‏یى وسائل معالجه سابقه آنها محقق است.پزشکان اسلامى در معالجه‏بسیارى بیماریها بر لزوم استفاده از طبیعت مریض،مخصوصا تاکیدمى‏کردند.در ترکیب ادویه،درست کردن شربتها،مرهمها، مشمعهاو معجونها مهارت کم نظیر نشان داده‏اند.بعضى معالجات آنها درامراض جسمانى یا روحى ابتکارى بود.ابن سینا در معالجه یک‏بیمار که به نوعى شخصیت مضاعف مبتلا بود و خود را گاو مى‏پنداشت‏طریقه‏یى جالب بکار برد که در چهار مقاله آمده است.ابو البرکات بغدادى‏مالیخولیاى بیمارى را که تصور مى‏کرد خمره‏یى بر روى سر دارد،با لطف‏و ظرافت طورى علاج نمود که بیمار یقین کرد خمره‏یى را که روى سرداشت طبیب شکست.ابن زهر اندلسى یبوست مزاج را به وسیله انگورى‏معالجه مى‏کرد که تاک آن را با آبى که داراى دواى مسهل بود آبیارى‏کرده بود.در باب خرد کردن سنگ مثانه ابو القاسم الزهراوى شیوه‏خاصى داشت.در جراحى نیز پزشکان اسلامى از اهمیت دواى بیحسى‏واقف بودند و در عملهاى دردناک اول بیمار را با بذر البنج‏بیحس‏مى‏نمودند و بعد از آن به عمل کردن وى مبادرت مى‏کردند.بسیارى از اطباء اسلامى به تجارب شخصى اهمیت‏بسیار مى‏دادند.علاقه رازى به ضبطمشاهدات بالینى حاجت‏بتذکار ندارد.وى به استناد همین تجارب شخصى‏مکرر با متقدمان به مخالفت‏برخاسته است.تجارب شخصى ابن سینا هم‏در قانون مکرر ذکر شده است.یوحنا بن ماسویه و هبة الله بن سعید که‏تربیت‏یافتگان طب اسلامى بوده‏اند بارها تاکید کرده‏اند که‏آنچه با تجربه منطبق نباشد معقول نیست.طب اروپا،دین زیادى‏به طب اسلامى دارد.حتى مدتها بعد از شروع رنساس هم اروپااز Frankfurt am Oder قانون ابن سینا و قسمتى از طب اسلامى استفاده مى‏کرد.در سال 1588 در شهر فرانکفورت کتاب المنصورى رازى جزوبرنامه رسمى مدارس طب بود.در قرن هفدهم در فرانسه و آلمان هنوزاطبائى بودند که کارشان بر اساس طب عربى بود-یعنى اسلامى.درچشم پزشکى ترجمه تذکرة الکحالین على بن عیسى بغدادى و بعضى دیگراز کحالان اسلامى هنوز تا اواسط قرن هجدهم در انگلستان مقبول بشمارمى‏آمد.بعضى انواع آب آوردگى چشم را در انگلستان تا 1780 و درآلمان حتى تا 1820 هنوز از روى شیوه جراحان اسلامى عمل مى‏کردند ⁽⁷⁾ شاید امروز بعضى چنان پندارند که نظریه‏«بهداشت‏به وسیله ورزش‏»یک‏تئورى جدیدست در صورتیکه ابن سینا در کلیات قانون درین باب با دقت‏و تفصیل تمام سخن گفته است.به عقیده وى ورزش چنانچه مطابق‏دستور و در موقع خود انجام شود ممکن است جاى علاج را بگیرد.

ابن سینا انواع ورزشها را از شدید و خفیف شرح مى‏دهد و توصیه مى‏کندکه ورزش گونه‏گون باشد و در آن نباید دایم به یک نوع خاص اکتفاکرد.بعلاوه هر نوع مزاج و هر درجه از صحت نیز مقتضى ورزش خاصى‏است که براى نوع و درجه دیگر مناسب نیست.

درست است که احترام شخص میت-در اسلام و همچنین در آئین مسیح-تشریح و قطع عضو وى را تجویز نمى‏کنند اما گهگاه بعضى‏امکانات اتفاقى و غیر مترقبه مطالعه در اندامها و استخوانها را براى‏آنها تسهیل مى‏کرده.فى المثل یک جا توده‏هاى کثیر استخوان که درمحلى در بیرون یک شهر پیدا مى‏شده است‏براى یک طبیب فرصتى‏پیش مى‏آورده ست‏براى بررسى در استخوان بندیها.بهمین سبب،باوجود موانع،آشنایى مسلمین با دقایق تشریح-در حدود امکانات‏آنها-بهر حال از حدود معلومات جالینوس و یونانیان بالاتر بود و ازجمله آنچه در طب منصورى رازى،قانون ابن سینا،و کتاب الملکى على بن‏عباس آمده است داراى تفصیل و تحلیل قابل ملاحظه‏یى است.تشریح‏مسلمین،تا حدى مثل قدما،جنبه غائیت دارد.

با اینهمه،مشکلى را که منع تشریح انسانى براى پیشرفت طب‏اسلامى پیش مى‏آورد مطالعات بالینى بیمارستانها تا حدى جبران مى‏کرد.

بیمارستان را مسلمین با حذف جزو اول نام فارسى آن به شکل مارستان‏ظاهرا از ایران عهد ساسانى اخذ کردند-از بیمارستان جندیشاپور.

بیش از سى بیمارستان مشهور را در قلمرو اسلام ذکر کرده‏اند که درواقع مراکز علمى بوده‏اند و بهداشتى.اولین بیمارستانى هم که مسلمین‏تاسیس کردند ظاهرا در دوره هارون الرشید بود ⁽⁸⁾ و بسبک بیمارستانهاى‏ایران.در طى یک قرن تعداد بیمارستانها به پنج رسید.حتى بعدهابیمارستان سیار هم تاسیس شد که شامل ادویه و اشربه جهت‏بیماران‏دور افتاده بود،و درین مورد نیز به غیر مسلمین هم مثل مسلمین توجه‏مى‏شد.مورخین اسلامى اطلاعات مفیدى درباره این بیمارستانها،تعداداعضاء،مستمریهاى اطباء و کارکنان،و بودجه آنها بدست مى‏دهند.

بیمارستان رى که رازى قبل از عزیمت‏ببغداد متصدى آن بود از مدتى‏پیش وجود داشت و مؤسسه وسیعى بود.بیمارستان رازى ترتیبى داشت‏مبتنى بر سلسله مراتب اطباء،در مواردى که اطباء تازه کار مى‏توانستند بیمار را علاج کنند به استاد رجوع نمى‏شد اما بهرحال ملاحظات بالینى رااستاد با نهایت دقت جمع مى‏کرد.بیمارستان عضدى در هنگام تاسیس‏بیست و چهار طبیب داشت و شامل کحالان،جراحان،و مجبران،(شکسته بندان)هم مى‏شد.درین بیمارستان دروس طب و اقراباذین(وصف ترکیب ادویه)القاء مى‏شد و اطباء کشیک شبانه هم داشتند.

حتى بموجب اطلاعات موجود،مقررى یک طبیب آنجا-نامش‏جبرئیل بن عبید الله-براى هفته‏یى دو شبانه روز که کشیک داشت‏ماهانه سیصد درهم بود.بیمارستانهاى اسلامى غالبا مبتنى بر اوقاف‏اهل خیر بود و با این وجود چنانکه یک جا ابن ابى اصیبعه وصف مى‏کندگهگاه نیز در طرز خرج و مصرف،شکایتهایى وجود داشت.براى تیماردیوانگان هم دارالمجانین وجود داشت و ابو العباس مبرد یک‏تیمارستان را در دیر حزقل بین واسط و بغداد نقل مى‏کند که در عهدمتوکل دید.بعلاوه،در امر زندانها مراقبت مى‏شد و على بن عیسى وزیرمعروف در تفتیش و نظارت زندانیها بوسیله اطباء اصرار و تاکید مى‏کردحتى پرستاران زن هم در موقع لزوم مراقبت مى‏نمودند.در بیمارستان‏عضدى که هنگام مسافرت ابن جبیر هنوز مثل یک قصر سر برافراشته بودبه تمام بیماران دارو و غذاى رایگان مى‏دادند.نور الدین زنگى(69-541)از محل فدیه یک شاهزاده صلیبى بیمارستان مجهزى دردمشق بنا کرد.در مصر-که احمد بن طولون در قدیم بیمارستان‏محدودى ساخته بود-صلاح الدین ایوبى بیمارستانى ساخت‏به نام‏ناصرى.در بیمارستان منصورى که سلطان قلاوون احداث کرد غیر ازوسائل و اسبابى که براى تفریح یا استفاده بیماران مختلف در بخشهاى‏گونه‏گون حاضر بود به بیمارانى که مبتلا به بیخوابى بودند،هم موسیقى‏ملایم عرضه مى‏شد هم قصه‏هاى قصه گویان.بعلاوه،به بیماران بهبودیافته،در هنگام خروج مبلغى هم داده مى‏شد تا بیمار بعد از خروج بلافاصله بزحمت نیفتد.

حتى در باب اداره و ترتیب بیمارستانها و اوصاف و شروط آن‏نیز مسلمین کتابهایى تالیف کردند.در واقع،ترتیب همین بیمارستانهابود که بوسیله اطباء و علماء فرانسه و ایتالیا تقلید شد و بیمارستانهاى‏امروزى اروپا از آن بیرون آمد. 11

پى‏نوشتها:

Hirschberg, Geschichte der Augenheilkunde bei den Arabern,Leipzig 1905 1.

Hirschberg, op. cit./57 2.

3. این واقعه را درباره بناى بیمارستان عضدى نقل کرده‏اند اما آن‏بیمارستان مدتها بعد از وفات رازى درست‏شده است. ظاهرا بیمارستان‏معتضدى که مربوط به عهد رازى است‏بسبب شباهت نام بعدها درین‏مورد با بیمارستان عضدى خلط شده است.

4. دکتر محمود نجم آبادى،«قانون‏»،مجله معارف اسلامى،1/4

Hitti, Ph. K., History of the Arabs, 7th ed. New York 1960/5-6 5.

Hitti, Ph. K., An Arab-Syrtan Gentleman, New York 1929/162 6.

Meierhof, M.,[Science and Medicine] in Legacy of Islam, 8th ed./353 7.

8. اقدامات ولید اموى در مورد جذامیها که به روایت طبرى آنها را ازگدائى و ولگردى در بین مردم بازداشت تا حدى نوعى احتیاطبهداشتى هم بود اما منتهى به تاسیس بیمارستان نشد.

کارنامه اسلام صفحه 52 دکتر زرین کوب

زمستونم تموم شد و بهار اومد. ولی دلهای ما هنوز همون کینه کهنه رو در خودش پنهان کرده.

کی ما آدم می شیم؟ خدا می دونه.

+برای دانلود فقط کافیه روی لینک دانلود کلیک کنید  و چند لحضه صبر کنید تا پیغام دانلود براتون بیاد.+ 

* کلیپ تبلیغاتی جانگ بوگو و جانگ هوا برای قهوه ... خیلی قشنگه. حتما دانلود کنین:

دانلود

** کلیپ آواز خوندن هاجین - دختر محافظه- که اینم خیلی قشنگه.

دانلود

انشاء لله در پست بعدی بیشتر کلیپ می ذارم

می خوام با شما مشورت کنم

می خواستم نظر سنجی تو وبلاگ بذارم گفتم بیبنم شما چه موضوعی رو دوست دارید؟

هر کس هر موضوعی که دوست داره  بگه

برای اعلام نظرات به قسمت نظرات برو و نظر بده

خیلی ممنون

رابین

عماد مغنیه

سردار بزرگ اسلام بر همگان تسلیت باد

To Access…. Run Command
Accessibility Controls 
 access.cpl 
 
Accessibility Wizard 
 accwiz 
 
Add Hardware Wizard
 hdwwiz.cpl
 
Add/Remove Programs
 appwiz.cpl
 
Administrative Tools
 control admintools
 
Adobe Acrobat (if installed) 
 acrobat 
 
Adobe Designer (if installed) 
 acrodist 
 
Adobe Distiller (if installed) 
 acrodist 
 
Adobe ImageReady (if installed) 
 imageready 
 
Adobe Photoshop (if installed) 
 photoshop 
 
Automatic Updates
 wuaucpl.cpl
 
Bluetooth Transfer Wizard
 fsquirt
 
Calculator
 calc
 
Certificate Manager
 certmgr.msc
 
Character Map
 charmap
 
Check Disk Utility
 chkdsk
 
Clipboard Viewer
 clipbrd
 
Command Prompt
 cmd
 
Component Services
 dcomcnfg
 
Computer Management
 compmgmt.msc
 
Control Panel 
 control 
 
Date and Time Properties
 timedate.cpl
 
DDE Shares
 ddeshare
 
Device Manager
 devmgmt.msc
 
Direct X Control Panel (If Installed)*
 directx.cpl
 
Direct X Troubleshooter
 dxdiag
 
Disk Cleanup Utility
 cleanmgr
 
Disk Defragment
 dfrg.msc
 
Disk Management
 diskmgmt.msc
 
Disk Partition Manager
 diskpart
 
Display Properties
 control desktop
 
Display Properties
 desk.cpl
 
Display Properties (w/Appearance Tab Preselected)
 control color
 
Dr. Watson System Troubleshooting Utility
 drwtsn32
 
Driver Verifier Utility
 verifier
 
Event Viewer
 eventvwr.msc
 
Files and Settings Transfer Tool 
 migwiz 
 
File Signature Verification Tool
 sigverif
 
Findfast
 findfast.cpl
 
Firefox (if installed) 
 firefox 
 
Folders Properties
 control folders
 
Fonts
 control fonts
 
Fonts Folder
 fonts
 
Free Cell Card Game
 freecell
 
Game Controllers
 joy.cpl
 
Group Policy Editor (XP Prof)
 gpedit.msc
 
Hearts Card Game
 mshearts
 
Help and Support 
 helpctr 
 
HyperTerminal 
 hypertrm 
 
Iexpress Wizard
 iexpress
 
Indexing Service
 ciadv.msc
 
Internet Connection Wizard 
 icwconn1 
 
Internet Explorer 
 iexplore 
 
Internet Properties
 inetcpl.cpl
 
Internet Setup Wizard 
 inetwiz 
 
IP Configuration (Display Connection Configuration) ipconfig /all 
IP Configuration (Display DNS Cache Contents) ipconfig /displaydns
IP Configuration (Delete DNS Cache Contents) ipconfig /flushdns
IP Configuration (Release All Connections) ipconfig /release
IP Configuration (Renew All Connections) ipconfig /renew
IP Configuration (Refreshes DHCP & Re-Registers DNS) ipconfig /registerdns
IP Configuration (Display DHCP Class ID) ipconfig /showclassid
IP Configuration (Modifies DHCP Class ID) ipconfig /setclassid
Java Control Panel (If Installed)
 jpicpl32.cpl
 
Java Control Panel (If Installed)
 javaws
 
Keyboard Properties
 control keyboard
 
Local Security Settings
 secpol.msc
 
Local Users and Groups
 lusrmgr.msc
 
Logs You Out Of Windows
 logoff
 
Malicious Software Removal Tool 
 mrt 
 
Microsoft Access (if installed) 
 access.cpl 
 
Microsoft Chat
 winchat
 
Microsoft Excel (if installed) 
 excel 
 
Microsoft Frontpage (if installed) 
 frontpg 
 
Microsoft Movie Maker 
 moviemk 
 
Microsoft Paint 
 mspaint 
 
Microsoft Powerpoint (if installed) 
 powerpnt 
 
Microsoft Word (if installed) 
 winword 
 
Microsoft Syncronization Tool 
 mobsync 
 
Minesweeper Game
 winmine
 
Mouse Properties
 control mouse
 
Mouse Properties
 main.cpl
 
Nero (if installed) 
 nero 
 
Netmeeting 
 conf 
 
Network Connections
 control netconnections
 
Network Connections
 ncpa.cpl
 
Network Setup Wizard
 netsetup.cpl
 
Notepad notepad
Nview Desktop Manager (If Installed)
 nvtuicpl.cpl
 
Object Packager
 packager
 
ODBC Data Source Administrator
 odbccp32.cpl
 
On Screen Keyboard
 osk
 
Opens AC3 Filter (If Installed)
 ac3filter.cpl
 
Outlook Express 
 msimn 
 
Paint 
 pbrush 
 
Password Properties
 password.cpl
 
Performance Monitor
 perfmon.msc
 
Performance Monitor
 perfmon
 
Phone and Modem Options
 telephon.cpl
 
Phone Dialer 
 dialer 
 
Pinball Game 
 pinball 
 
Power Configuration
 powercfg.cpl
 
Printers and Faxes
 control printers
 
Printers Folder
 printers
 
Private Character Editor
 eudcedit
 
Quicktime (If Installed)
 QuickTime.cpl
 
Quicktime Player (if installed) 
 quicktimeplayer 
 
Real Player (if installed) 
 realplay 
 
Regional Settings
 intl.cpl
 
Registry Editor
 regedit
 
Registry Editor
 regedit32
 
Remote Access Phonebook 
 rasphone 
 
Remote Desktop mstsc
Removable Storage
 ntmsmgr.msc
 
Removable Storage Operator Requests
 ntmsoprq.msc
 
Resultant Set of Policy (XP Prof)
 rsop.msc
 
Scanners and Cameras
 sticpl.cpl
 
Scheduled Tasks
 control schedtasks
 
Security Center
 wscui.cpl
 
Services
 services.msc
 
Shared Folders
 fsmgmt.msc
 
Shuts Down Windows
 shutdown
 
Sounds and Audio
 mmsys.cpl
 
Spider Solitare Card Game
 spider
 
SQL Client Configuration
 cliconfg
 
System Configuration Editor
 sysedit
 
System Configuration Utility
 msconfig
 
System File Checker Utility (Scan Immediately) sfc /scannow
System File Checker Utility (Scan Once At Next Boot) sfc /scanonce
System File Checker Utility (Scan On Every Boot) sfc /scanboot
System File Checker Utility (Return to Default Setting) sfc /revert
System File Checker Utility (Purge File Cache) sfc /purgecache
System File Checker Utility (Set Cache Size to size x)
 sfc /cachesize=x
 
System Information 
 msinfo32 
 
System Properties
 sysdm.cpl
 
Task Manager
 taskmgr
 
TCP Tester 
 tcptest 
 
Telnet Client
 telnet
 
Tweak UI (if installed) 
 tweakui 
 
User Account Management
 nusrmgr.cpl
 
Utility Manager
 utilman
 
Windows Address Book 
 wab 
 
Windows Address Book Import Utility  
 wabmig 
 
Windows Backup Utility (if installed) 
 ntbackup 
 
Windows Explorer 
 explorer 
 
Windows Firewall
 firewall.cpl
 
Windows Magnifier
 magnify
 
Windows Management Infrastructure
 wmimgmt.msc
 
Windows Media Player 
 wmplayer 
 
Windows Messenger 
 msmsgs 
 
Windows Picture Import Wizard (need camera connected) 
 wiaacmgr 
 
Windows System Security Tool
 syskey
 
Windows Update Launches
 wupdmgr
 
Windows Version (to show which version of windows) 
 winver 
 
Windows XP Tour Wizard
 tourstart
 
Wordpad
 write